આ બ્લોગ પોસ્ટ તપાસે છે કે કેવી રીતે ડિકોલોનિયલ થિયરીના કેન્દ્રમાં રહેલી દ્વિધાની વિભાવના, વસાહતી સાહિત્યમાં રહેલા આર્કીટાઇપ્સને તોડી નાખે છે અને વસાહતીઓ અને વસાહતીઓ બંનેની ઓળખને વિક્ષેપિત કરે છે, તેના મહત્વની વધુ બહુપરીમાણીય સમજ પ્રદાન કરે છે.
તાજેતરના ડિકોલોનિયલ સાહિત્યિક અભ્યાસોમાં દ્વિભાજનતા એક એવી વિભાવના છે જેણે નોંધપાત્ર ચર્ચા જગાવી છે. મૂળરૂપે એક મનોવૈજ્ઞાનિક શબ્દ જે એક સાથે કંઈક ઇચ્છવાની સ્થિતિ અને તેના બરાબર વિરુદ્ધ સ્થિતિ દર્શાવે છે, ડિકોલોનિયલ સિદ્ધાંતવાદીઓ આ વિભાવનાને વસાહતી પરિસ્થિતિની સામાન્ય લાક્ષણિકતા તરીકે સમજવા માટે વિસ્તૃત કરે છે. ખાસ કરીને, તેઓ દલીલ કરે છે કે વસાહતીઓ અને વસાહતીઓ બંનેની ઓળખ, ભાષાઓ અને સંસ્કૃતિઓ સ્વાભાવિક રીતે ખંડિત અને વિરોધાભાસી છે. અહીં રજૂ કરાયેલ પ્રતિનિધિ ઉદાહરણ 'વિભાજીત સ્ટીરિયોટાઇપ' છે. મૂળરૂપે, એક સ્ટીરિયોટાઇપ એક નિશ્ચિત છબી દર્શાવે છે. જો કે, જ્યારે વસાહતી સાહિત્યિક કૃતિઓમાં વસાહતીઓનું ચિત્રણ કરે છે, ત્યારે આ સ્ટીરિયોટાઇપ એક સ્વરૂપ તરીકે દેખાય છે જે વિભાજિત, વિરોધાભાસી અને સતત બે દ્વિભાષી છબીઓ વચ્ચે ફરતું રહે છે - જેમ કે 'વફાદાર જૂઠું' અભિવ્યક્તિ યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે. વસાહતીઓ, અથવા 'પ્રતિનિધિત્વ કરાયેલ અન્યતા'નો આ પ્રવાહી સ્ટીરિયોટાઇપ, વસાહતીઓની પોતાની ઓળખને અસ્થિર બનાવે છે કારણ કે તેઓ તેનો ઉપયોગ પોતાની ઓળખ બનાવવા માટે અરીસા તરીકે કરે છે.
જ્યારે વસાહતી માતૃભૂમિના ધોરણો અનુસાર વસાહતીઓને સભ્ય બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે, અથવા તેનાથી વિપરીત, જ્યારે વસાહતીઓ સ્વેચ્છાએ વસાહતીઓમાં આત્મસાત થવાનો પ્રયાસ કરે છે, ત્યારે વસાહતીઓ અનિવાર્યપણે વસાહતીઓની સંસ્કૃતિ, ભાષા વગેરેનું અનુકરણ કરે છે. જો કે, વસાહતીઓ વસાહતીઓનું અનુકરણ કરવા માટે ગમે તેટલા પ્રયત્નો કરે, આ અનુકરણ ક્યારેય સંપૂર્ણ પ્રતિકૃતિ બનતું નથી. આ અંશતઃ વસાહતીઓ દ્વારા તેમના વતનની સંસ્કૃતિ અને ભાષાના ઇરાદાપૂર્વક અપૂર્ણ પ્રસારણને કારણે ઉદ્ભવે છે, જે વસાહતીઓના સંપૂર્ણ આત્મસાત થવાના ડરથી પ્રેરિત છે, અને અંશતઃ બંને પક્ષો વચ્ચેના ઇતિહાસ, પરંપરા, ભાષા અને અન્ય પરિબળોમાં સંદર્ભિત તફાવતોને કારણે છે. તેથી, વસાહતીઓનું અનુકરણ એક 'પછીની છબી' રહે છે જે લગભગ સમાન દેખાય છે પરંતુ ખરેખર ક્યારેય સમાન નથી. વધુમાં, અનુકરણ પ્રક્રિયા દરમિયાન ઉદ્ભવતા તફાવતો પણ વસાહતીઓ દ્વારા ઇરાદાપૂર્વક બનાવી શકાય છે. વસાહતીઓની સંસ્કૃતિ અને પ્રવચનનું અનુકરણ કરતી વખતે, વસાહતીઓ ઇરાદાપૂર્વક તેને વિકૃત કરવા અને મજાક ઉડાવવાના હેતુથી તફાવતો રજૂ કરે છે; આને 'વિનિયોગ' કહેવામાં આવે છે.
અહીં એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો એ નોંધવા જેવો છે કે વસાહતીઓનું પ્રવચન અને સંસ્કૃતિ, જે સ્વાભાવિક રીતે પવિત્ર અને અધિકૃત હોવી જોઈએ, તે વસાહતી વિષયની નકલ અને વિનિયોગ દ્વારા દૂષિત અને ક્ષતિગ્રસ્ત બને છે. ડિકોલોનિયલ થિયરી, ચોક્કસ આ કારણોસર, વસાહતી સામે નકલ અને વિનિયોગ બંનેને 'પ્રતિકાર' તરીકે કાર્ય કરે છે, જેનાથી પ્રતિકારની વિભાવના તેના પરંપરાગત અવકાશની બહાર વિસ્તૃત થાય છે. આ રીતે જોવામાં આવે તો, વસાહતી વિષયના સભાન આત્મસાતીકરણના કાર્યને પણ બેભાન પ્રતિકાર તરીકે સમજી શકાય છે જે તફાવત બનાવે છે. 'બ્લેક શેક્સપિયર' અભિવ્યક્તિ, જે વસાહતીના સાહિત્યની નકલ કરે છે, તે પણ તે તફાવત દ્વારા વસાહતી સામે પ્રતિકાર દર્શાવે છે - ભલે તે સભાન હોય કે બેભાન - ચોક્કસ રીતે.
અનુકરણ અને વિનિયોગથી વસાહતીઓ અને વસાહતીઓની સંસ્કૃતિઓ, પ્રવચનો, જાતિઓ અને ભાષાઓ એકબીજામાં ભળી જાય છે; આ મિશ્રણને 'સંકરતા' કહેવામાં આવે છે. વર્ણસંકરતા એ વસાહતીઓ માટે વિશિષ્ટ લાક્ષણિકતા નથી; તે એક એવી ઘટના છે જે વસાહતી અને વસાહતીઓ વચ્ચે થતા પરસ્પર ચેપ અને પરિવર્તન દ્વારા વસાહતીમાં પણ પ્રગટ થાય છે. વસાહતીવાદ સંપૂર્ણ અને દુસ્તર તફાવતો અને વંશવેલો ધારે છે તે ધ્યાનમાં લેતા, વર્ણસંકરતા એ વસાહતી માટે જોખમી ખ્યાલ છે. જો વસાહતી અને વસાહતી બંને દૂષિત, પ્રવાહી વર્ણસંકર ઓળખ પ્રાપ્ત કરે છે, તો વસાહતીઓની દાવા કરેલી શ્રેષ્ઠતાનો પાયો - અને ખરેખર, વસાહતી શાસનનો આધાર - અનિવાર્યપણે તેના મૂળ સુધી હચમચી જાય છે.
આ દ્વિધાપૂર્ણ ખ્યાલ રજૂ કરીને, આધુનિક કોરિયન સાહિત્ય પરના સંશોધનને વિવિધ વસાહતી અનુભવોનું અર્થઘટન કરવા માટે એક નવો દ્રષ્ટિકોણ મળ્યો છે જે ફક્ત જાપાનીઝ તરફી અને જાપાનીઝ વિરોધીના રાષ્ટ્રવાદી દ્વિભાજન દ્વારા સમજાવી શકાતો નથી. તે જ સમયે, તેણે વસાહતી શાસનની ટીકા કરવાની શક્યતા સુરક્ષિત કરી છે. રાષ્ટ્રવાદ, ભલે તે વસાહતી હોય કે વસાહતી પર લાગુ પડે, ઓળખને એકવચન અને સ્થિર તરીકે ધારે છે, ભાર મૂકે છે કે વસાહતી શાસનને દૂર કરવાનો શ્રેષ્ઠ માર્ગ એ વસાહતી શાસનને દૂર કરવાનો છે. આ કારણોસર, રાષ્ટ્રવાદ રોજિંદા, જટિલ વસાહતી અનુભવો પર પૂરતું ધ્યાન આપવામાં નિષ્ફળ ગયો છે જેને જાપાનીઝ તરફી/જાપાનીઝ વિરોધી દ્વિભાજન દ્વારા વ્યાખ્યાયિત કરી શકાતું નથી. વસાહતી પછીના સાહિત્યિક અભ્યાસો આ મર્યાદાઓને પાર કરે છે, જે વસાહતી શાસન હેઠળ રચાયેલા સાહિત્યિક પ્રતિકાર માટે વિવિધ શક્યતાઓની શોધને સક્ષમ બનાવે છે.
