Dalam catatan blog ini, kita akan melihat bagaimana teknologi dan perubahan struktur sosial dalam masyarakat maklumat mempengaruhi kehidupan kita.
Dengan kemajuan pesat maklumat, kepentingan maklumat dalam masyarakat moden semakin meningkat dengan pesat. Masyarakat maklumat telah menjadi trend yang tidak dapat dipulihkan, menjejaskan kehidupan kita dalam pelbagai cara. Perubahan ini bukan sahaja terhad kepada kemajuan teknologi, tetapi mengubah masyarakat dalam pelbagai cara. Kemajuan maklumat meresapi bukan sahaja kehidupan peribadi kita, tetapi juga organisasi dan sistem sosial secara keseluruhan. Ia mengubah cara kita bekerja, berkomunikasi dan menghabiskan masa lapang kita.
Dunia sedang mengubah cara kami menghasilkan, cara kami mengatur kerja kami, dan cara kami menggunakan, dan ia mengubah peranan industri utama. Sebagai contoh, peralihan daripada ekonomi berasaskan pembuatan tradisional kepada ekonomi berasaskan pengetahuan dan maklumat sedang mewujudkan jenis pekerjaan baharu. Akibatnya, pasaran buruh semakin beralih ke arah pekerjaan berasaskan pengetahuan, dan peralihan ini memaksa penstrukturan semula ekonomi. Khususnya, pembangunan teknologi digital mempercepatkan integrasi ekonomi global, menghubungkan dunia ke dalam pasaran tunggal yang mengatasi kekangan geografi.
Di samping itu, gaya hidup orang ramai, termasuk masa lapang dan hobi dan hubungan sosial, berubah, serta pemikiran dan nilai mereka. Dahulu, pertemuan dan komunikasi dalam ruang fizikal menjadi tumpuan, tetapi kini, hubungan manusia sedang dibentuk melalui platform dalam talian yang merentasi kekangan ruang dan masa. Anjakan ini juga menjejaskan pembentukan identiti peribadi, dengan bentuk hubungan sosial dan komuniti baharu muncul. Sebagai contoh, rangkaian melalui media sosial bukan sahaja memperluaskan modal sosial seseorang individu, tetapi juga berfungsi sebagai alat untuk mengukuhkan pengaruh sosial melalui penyebaran dan perkongsian maklumat.
Perubahan ini mempunyai kesan jangka panjang dan menyeluruh terhadap semua bidang kehidupan kita sehingga ia dibandingkan dengan Revolusi Perindustrian abad ke-18. Sama seperti Revolusi Perindustrian secara asasnya mengubah cara hidup kita, pemakluman membentuk semula keseluruhan struktur masyarakat moden. Perubahan ini lebih daripada sekadar kemajuan teknologi; ia disertai dengan anjakan sosial, ekonomi, dan budaya, dan ia menyentuh setiap aspek kehidupan kita.
Walaupun tidak syak lagi bahawa perubahan ini akan membentuk semula masyarakat kita, terdapat perdebatan tentang apa kesudahannya. Perspektif yang berbeza tentang hubungan antara teknologi dan masyarakat boleh meramalkan arah dan ciri perubahan yang berbeza.
Terdapat dua perspektif utama mengenai masyarakat maklumat: determinisme teknologi dan strukturalisme sosial. Mengikut perspektif determinisme teknologi, perkembangan teknologi maklumat membawa kepada kemunculan pesat sektor ekonomi baharu yang dipanggil ekonomi maklumat. Ini akan membawa kepada perubahan asas dalam semua bidang struktur sosial, termasuk struktur pekerjaan dan cara kerajaan dan perniagaan diatur dan berfungsi. Pandangan ini menekankan bahawa teknologi maklumat dan komunikasi akan bertindak secara autonomi dalam perubahan sosial sebagai pemacu asas perubahan. Determinisme teknologi ini kadangkala dirujuk sebagai sosiologi pasca industri. Menurut pandangan ini, masyarakat pasca industri, juga dikenali sebagai masyarakat maklumat, akan dicirikan oleh ekonomi yang berpaksikan perkhidmatan dan bukannya barangan. Mereka menganggap pengetahuan maklumat sebagai sumber utama dalam masyarakat pasca industri. Mereka juga menekankan bahawa demokrasi partisipatori dan bukannya demokrasi berparlimen, perubahan sosial oleh pergerakan rakyat, dan kemerosotan nilai materialistik akan menjadi ciri utama masyarakat maklumat masa depan.
Sebaliknya, perspektif struktur sosial tidak menganggap teknologi maklumat sebagai pembolehubah bebas. Mereka percaya bahawa kemajuan teknologi maklumat dan kemajuan pemformatan hanyalah perubahan dalam sistem kapitalis. Walaupun mengakui lonjakan kuantum dalam teknologi maklumat, mereka melihatnya sebagai pengantara, bukan pembolehubah bebas. Pendek kata, teknologi itu sendiri mungkin neutral, tetapi cara ia digunakan tidak pernah neutral: siapa yang menggunakannya, untuk apa, dan ke arah mana yang penting. Menurut ahli struktur sosial, masyarakat maklumat ialah masyarakat di mana modal boleh dikumpul dengan lebih cekap dan boleh dipercayai dengan memasukkan teknologi maklumat nilai tambah ke dalam pengeluaran dan pengurusan. Ahli struktur sosial percaya bahawa masyarakat boleh mempelbagaikan sumber keuntungan mereka dengan mengkomoditi perkakasan dan perisian yang berkaitan dengan maklumat. Dengan menggunakan teknologi maklumat, ahli struktur sosial meneruskan strategi serampang dua mata untuk memberi maklumat kepada industri sedia ada, termasuk pembuatan, di satu pihak, dan mengindustrikan maklumat itu sendiri di pihak yang lain. Dalam erti kata lain, ahli struktur sosial mengejar kedua-dua pemformatan industri dan komoditi maklumat.
Walau bagaimanapun, pandangan mereka tentang masa depan masyarakat maklumat bukanlah dunia baru yang cerah seperti yang diramalkan oleh ahli sosiologi pasca industri. Mereka berpendapat bahawa pada masa hadapan masyarakat maklumat, ketidaksamaan ekonomi dan maklumat akan meningkat. Mereka percaya bahawa pekerja akan menjadi lebih menganggur, dan kuasa mereka akan menjadi lemah akibat kehilangan kemahiran pekerjaan. Perubahan ini berpotensi menggugat kestabilan sosial, khususnya penumpuan kuasa sosial dan ekonomi di tangan kumpulan elit kecil yang telah memonopoli teknologi maklumat. Ini boleh membawa kepada pembahagian kelas selanjutnya berdasarkan akses kepada maklumat, faktor yang boleh membawa kepada konflik sosial.
Ahli struktur sosial percaya bahawa ciri negatif akan muncul, seperti peningkatan penguasaan kerajaan melalui organisasi multinasional yang besar. Ramalan tentang masyarakat maklumat tidak seragam di kalangan sarjana, dan pandangannya tidak semestinya cerah. Ada yang melihatnya sebagai masyarakat yang sama sekali baru, sementara yang lain melihatnya sebagai lanjutan daripada masyarakat semasa. Kita perlu berhati-hati untuk membezakan antara apa yang sebenarnya akan berubah dan apa yang akan kekal sama melalui pandangan berbeza masyarakat maklumat. Sebaliknya, adalah perlu untuk merumuskan tempat masyarakat maklumat dalam proses sejarah yang panjang dari perspektif subjektif. Di samping itu, adalah penting untuk mengkaji secara kritis pelbagai perbincangan yang berkaitan dengan pemformatan dan masyarakat maklumat untuk mereka bentuk model yang diingini bagi masyarakat maklumat yang sesuai dengan keadaan khusus masyarakat.
