Dalam catatan blog ini, kita akan meneroka sama ada kebahagiaan benar-benar boleh diukur melalui faktor biokimia, seperti hormon, atau piawaian sosial.

Pengenalan

Kita sering bertanya kepada diri sendiri, “Adakah saya gembira?” Dan masyarakat yang kita diami juga bertanya kepada kita, “Adakah anda gembira?” Tidak keterlaluan untuk mengatakan bahawa orang ramai hari ini menjalani kehidupan mereka untuk mengejar kebahagiaan. Jadi, apakah sebenarnya kebahagiaan itu? Dalam 'Sapiens' karya Yuval Noah Harari, kebahagiaan digambarkan sebagai "kesejahteraan subjektif." Dalam erti kata lain, kebahagiaan adalah emosi yang dirasai dalam diri sendiri; ia merujuk kepada kegembiraan serta-merta atau kepuasan jangka panjang yang dirasai seseorang tentang cara hidup seseorang berjalan. Jika kebahagiaan adalah emosi subjektif yang saya rasai dalam diri saya, bolehkah kebahagiaan ini benar-benar diukur? Dan bolehkah ia diukur?

Bolehkah hormon kimia menentukan kebahagiaan kita?

Dalam Bab 19, “Dan Mereka Hidup Bahagia Selamanya,” Bahagian 4, “Revolusi Saintifik,” dalam 'Sapiens' karya Yuval Noah Harari, pelbagai perspektif tentang kebahagiaan dibentangkan. Antaranya ialah perspektif “kebahagiaan kimia,” yang menyatakan bahawa kebahagiaan ditentukan oleh sistem biokimia manusia. Sama seperti saintis sosial dalam 'Sapiens' memetik faktor sosioekonomi seperti kekayaan dan kebebasan politik sebagai kriteria untuk kebahagiaan, ahli biologi berpendapat bahawa minda dan emosi kita dikawal oleh sistem biokimia. Tambahan pula, buku itu berpendapat bahawa jika kebahagiaan dapat ditentukan oleh tahap bahan biokimia seperti serotonin, ambang batas untuk menentukan kebahagiaan tidak begitu ketara. Dalam erti kata lain, jika seseorang mempunyai tahap serotonin purata, walaupun mereka terdedah kepada rangsangan luaran, hanya akan ada perubahan sementara dalam tahap tersebut; kerana tiada perubahan ketara dalam tahap serotonin purata mereka, mereka sebenarnya tidak menjadi lebih bahagia. 'Sapiens' menyatakan bahawa seseorang yang mempunyai tahap serotonin purata 8 adalah lebih bahagia daripada seseorang yang mempunyai purata 5, dan orang yang mempunyai tahap purata yang lebih rendah akan sentiasa berasa tertekan tidak kira berapa banyak rangsangan positif yang mereka terima. Ini dijelaskan menggunakan analogi seorang rakan yang berfikiran positif dan ceria berbanding seorang rakan yang berfikiran negatif dan mudah marah secara konsisten.
Menurut hujah Yuval Noah Harari, kita terdorong untuk bertanya, “Bolehkah kebahagiaan diukur?” Kita juga mula tertanya-tanya sama ada nilai berangka sedemikian boleh dijadikan standard objektif. Secara amnya, orang ramai cenderung menganggap hormon sebagai asas untuk mengukur kebahagiaan. Oleh itu, saya ingin membincangkan soalan “Bolehkah kebahagiaan diukur?” dari perspektif “kebahagiaan kimia,” yang menyatakan bahawa bahan biokimia seperti hormon menentukan kebahagiaan. Walau bagaimanapun, sebelum berbuat demikian, kita mesti mempertimbangkan semula bagaimana “kebahagiaan kimia” ditakrifkan. Seperti yang dinyatakan oleh Yuval Noah Harari dalam 'Sapiens', jika kebahagiaan dipengaruhi oleh bahan biokimia, kita akan terdorong kepada soalan lain. Adakah hormon sebenarnya menentukan kebahagiaan kita, atau adakah emosi yang kita rasai sebagai “kebahagiaan” menentukan tahap hormon kita?

Korelasi Antara Serotonin dan Kebahagiaan

Secara amnya, mereka yang berpendapat bahawa kebahagiaan boleh diukur melalui hormon mendakwa bahawa hormon menentukan kebahagiaan. Oleh itu, persoalan "Adakah hormon menentukan kebahagiaan, atau adakah kebahagiaan menentukan hormon?" adalah isu yang sangat penting. Malah, perdebatan ini dianggap sebagai perkara penting dalam rawatan keadaan seperti kemurungan. Ini kerana jika hormon boleh menentukan tahap kebahagiaan, gangguan psikologi seperti kemurungan boleh dirawat dengan memberikan bahan biokimia seperti hormon.
Bahan biokimia seperti serotonin, dopamin dan oksitosin diiktiraf secara meluas sebagai bahan yang menentukan kebahagiaan. Antaranya, serotonin adalah salah satu daripada pelbagai neurotransmiter di otak; ia memainkan peranan penting dalam mengawal emosi dengan mengekalkan keseimbangan antara sistem saraf autonomi dan hormon. Ia kadangkala dipanggil "hormon kebahagiaan" kerana rembesannya dikatakan membawa kestabilan mental dan fizikal serta rasa kebahagiaan. Serotonin membantu mengekalkan keseimbangan emosi dengan mengawal dopamin, yang bertanggungjawab untuk keseronokan, dan norepinefrin, yang bertanggungjawab untuk kebimbangan dan tekanan, memastikan emosi kita tidak menjadi condong ke satu arah.
Untuk berhujah bahawa serotonin, yang dikenali sebagai "hormon kebahagiaan," menentukan kebahagiaan, adalah penting untuk terlebih dahulu memahami bagaimana ia membantu menstabilkan minda dan badan. Jika orang ramai secara amnya berasa lebih gembira apabila tahap serotonin tinggi, maka kita boleh mengatakan bahawa serotonin adalah hormon yang menentukan kebahagiaan. Walau bagaimanapun, kita tidak boleh menyatakan secara muktamad bahawa serotonin menentukan kebahagiaan hanya kerana terdapat perbezaan tahap serotonin antara orang yang gembira dan tidak gembira.
Satu kajian yang dijalankan pada tahun 2007 secara eksperimen mengesahkan bahawa orang yang mengalami kemurungan mempunyai tahap serotonin yang lebih rendah secara statistik berbanding mereka yang tidak. Ini juga mendedahkan bahawa kekurangan serotonin dikaitkan dengan gejala seperti kebimbangan dan insomnia. Walau bagaimanapun, penemuan penyelidikan ini sahaja tidak mencukupi untuk menyimpulkan bahawa serotonin menentukan kebahagiaan. Satu kajian seterusnya yang dijalankan pada tahun 2016 membandingkan tikus yang kekurangan reseptor yang menghalang rembesan serotonin dengan tikus yang memiliki reseptor ini. Tikus yang kekurangan reseptor ini mempunyai tahap serotonin yang lebih tinggi di otak mereka, dan kajian itu mendapati bahawa mereka menunjukkan lebih sedikit tingkah laku yang berkaitan dengan kebimbangan dan kemurungan. Tambahan pula, syarikat farmaseutikal multinasional Eli Lilly and Company mendapati bahawa apabila tahap serotonin meningkat, gejala kemurungan pada pesakit yang mengalami kemurungan berkurangan dengan ketara. Ini membawa kepada pengeluaran Prozac, ubat yang merawat kemurungan dengan meningkatkan tahap serotonin. Berdasarkan keputusan ini, boleh dikatakan bahawa serotonin menentukan kebahagiaan kerana perasaan kemurungan boleh dikawal apabila tahap serotonin meningkat. Walau bagaimanapun, eksperimen yang dinyatakan di atas tidak mengkaji sama ada kebahagiaan meningkat apabila tahap serotonin meningkat; sebaliknya, ia mengukur sejauh mana gejala kemurungan berkurangan. Jadi, bolehkah kita benar-benar mengatakan bahawa seseorang telah menjadi gembira hanya kerana gejala kemurungan mereka telah berkurangan? Walaupun orang yang gembira mengalami lebih sedikit gejala kemurungan, tidak mengalami kemurungan tidak semestinya bermakna seseorang itu gembira. Dalam erti kata lain, walaupun gejala kemurungan mungkin berfungsi sebagai salah satu ukuran kebahagiaan, ia sahaja tidak dapat menentukan kebahagiaan. Malah, perubahan tahap serotonin tidak diperhatikan pada semua pesakit yang mengalami kemurungan. Secara statistik, walaupun tahap serotonin cenderung agak rendah pada pesakit yang mengalami kemurungan, ini tidak bermakna setiap pesakit mempunyai tahap serotonin yang rendah. Ini menunjukkan bahawa tahap kebahagiaan tidak boleh ditentukan oleh tahap serotonin sahaja. Dalam erti kata lain, walaupun tahap serotonin yang rendah boleh mengurangkan keupayaan seseorang untuk mengatasi perasaan kemurungan, ini tidak semestinya bermakna seseorang itu tidak gembira, sama seperti tahap serotonin yang tinggi tidak secara automatik bersamaan dengan kebahagiaan. Tambahan pula, memandangkan tidak semua orang yang mengalami kemurungan mempunyai tahap serotonin yang rendah, kita tidak boleh mengatakan bahawa kebahagiaan ditentukan semata-mata oleh rembesan bahan biokimia seperti serotonin.

Bolehkah kebahagiaan menentukan tahap hormon?

Sebaliknya, bolehkah kita katakan bahawa kebahagiaan menentukan tahap hormon? Jika saya gembira, saya akan mengalami kurang kemurungan, dan tahap serotonin saya—bahan biokimia yang mengawal kemurungan—akan tinggi. Sebaliknya, jika saya tidak gembira, perasaan kemurungan saya akan meningkat, dan tahap serotonin saya akan berkurangan. Dalam erti kata lain, inilah hujah bahawa kebahagiaan boleh menentukan tahap hormon. Walau bagaimanapun, jika kebahagiaan menentukan tahap hormon tetapi hormon tidak menentukan kebahagiaan, masalah timbul. Mengapakah gejala kemurungan bertambah baik apabila menggunakan ubat-ubatan yang meningkatkan tahap serotonin? Mengapakah orang berasa gembira apabila tahap serotonin mereka meningkat buat sementara waktu? Kemurungan adalah gangguan yang disebabkan oleh perubahan dalam fungsi pengawalaturan emosi otak, dan punca sebenar ia masih belum dikenal pasti. Walau bagaimanapun, eksperimen telah menunjukkan bahawa bahan biokimia seperti serotonin dan dopamin mempengaruhi pengurangan gejala kemurungan, dan antidepresan yang menggunakan perubahan dalam hormon ini sedang digunakan. Peningkatan sementara dalam tahap serotonin boleh dilihat sebagai mekanisme yang membantu serotonin mencapai keseimbangan dengan hormon lain, seperti dopamin dan norepinefrin, sekali gus mendorong rasa kestabilan psikologi. Oleh itu, peningkatan sementara tahap serotonin boleh mengurangkan perasaan kemurungan; Walaupun hormon itu sendiri tidak menentukan kebahagiaan jangka panjang, ia boleh mengurangkan simptom kemurungan dengan mengurangkan perasaan kemurungan buat sementara waktu. Tambahan pula, jika perubahan sementara ini dikekalkan sehingga keseimbangan hormon kembali normal, kemurungan boleh dianggap telah sembuh.

Bolehkah tahap kebahagiaan diukur dengan tahap hormon?

Oleh itu, walaupun hormon sahaja tidak menentukan kebahagiaan yang dirasai manusia, kita boleh menganggap pengaruhnya sebagai salah satu faktor yang menyumbang kepada kebahagiaan. Jadi, bolehkah kita mengukur tahap kebahagiaan secara objektif menggunakan tahap hormon ini? 'Sapiens' menyatakan bahawa orang yang mempunyai tahap serotonin yang rendah kurang gembira berbanding mereka yang mempunyai tahap yang tinggi, dan walaupun terdedah kepada rangsangan luaran yang positif, orang yang mempunyai tahap serotonin yang rendah masih akan berasa tertekan. Walau bagaimanapun, kita tidak boleh membuat kesimpulan bahawa seseorang yang mempunyai tahap serotonin yang rendah secara purata semestinya mengalami kepuasan hidup atau kebahagiaan yang lebih rendah berbanding seseorang yang mempunyai tahap serotonin yang tinggi. Masyarakat tempat kita hidup cenderung untuk mengukur banyak perkara untuk membuat perbandingan yang objektif. Contoh utama ini boleh didapati dalam cara doktor mendiagnosis penyakit. Contohnya, semasa mendiagnosis kanser, doktor menggunakan angka objektif dan data statistik untuk menentukan peringkat penyakit berdasarkan tahap dan kadar metastasis, menilai kemungkinan untuk terus hidup, dan menentukan tahap rawatan yang diperlukan. Walaupun doktor mengukur keadaan pesakit, pesakit mungkin hidup lebih lama atau lebih pendek daripada yang dicadangkan oleh diagnosis, bergantung pada keadaan dan persekitaran individu mereka. Rawatan juga boleh berjalan dengan lebih cepat. Akhirnya, walaupun semuanya diukur menggunakan kriteria objektif, variasi tidak dapat dielakkan bergantung pada kemahuan individu atau persekitaran sekitar, yang bermaksud kita mesti bergantung pada data statistik. Sama seperti tidak semua pesakit yang mengalami kemurungan mengalami tahap kemurungan yang sama hanya kerana mereka mempunyai tahap serotonin yang rendah.
Jika seseorang yang mempunyai tahap serotonin yang rendah berusaha untuk bahagia dalam persekitaran yang positif, ada kemungkinan mereka boleh menjadi lebih bahagia daripada seseorang yang mempunyai tahap serotonin yang tinggi. Sebaliknya, jika seseorang yang mempunyai tahap serotonin yang tinggi diletakkan dalam persekitaran yang negatif, bolehkah kita mengatakan secara pasti bahawa mereka lebih bahagia? Oleh itu, sukar untuk menilai kebahagiaan secara objektif hanya berdasarkan tahap hormon.

Mengukur Kebahagiaan Melalui Indeks Kebahagiaan

Setakat ini, kita telah membincangkan persoalan, "Bolehkah kebahagiaan diukur?" dari perspektif kebahagiaan kimia. Hasilnya, kita telah membuat kesimpulan bahawa kebahagiaan tidak boleh ditentukan semata-mata oleh tahap bahan biokimia seperti serotonin. Walau bagaimanapun, terdapat pelbagai kriteria untuk mengukur kebahagiaan melangkaui sekadar bahan biokimia. Satu contoh utama mengukur kebahagiaan dengan mempertimbangkan secara komprehensif kriteria yang pelbagai ini ialah indeks kebahagiaan. Kita sering mengatakan bahawa negara seperti Finland dan Denmark mempunyai indeks kebahagiaan yang tinggi. Dalam Laporan Kebahagiaan Dunia 2022, Korea Selatan berada di kedudukan ke-59 daripada 146 negara, dengan skor 5.951 daripada 10.
Walaupun terdapat banyak perdebatan tentang mengukur kebahagiaan individu, bagaimanakah kita boleh mengukur dan membandingkan tahap kebahagiaan sesebuah negara? Contoh utama ialah Indeks Kesejahteraan Kebangsaan (NIW), yang dilaksanakan pada tahun 2006 oleh OECD dan Pusat Penyelidikan Bersama (JRC) di bawah Suruhanjaya Eropah. Indeks ini menilai kualiti hidup manusia dengan mempertimbangkan pelbagai faktor seperti kesejahteraan psikologi, ekologi, kesihatan, pendidikan, budaya, taraf hidup, penggunaan masa dan penglibatan komuniti. Dalam proses penilaian ini, kedua-dua faktor subjektif dan objektif dipertimbangkan secara komprehensif, dibahagikan kepada penunjuk kewangan dan bukan kewangan. Sudah tentu, walaupun indeks ini mungkin tidak sepenuhnya terpakai kepada setiap negara, ia boleh dilihat sebagai memberikan hasil yang lebih munasabah daripada menentukan kebahagiaan berdasarkan mana-mana faktor tunggal, kerana ia mengambil kira kedua-dua faktor subjektif dan objektif. Dengan mempertimbangkan secara komprehensif pelbagai faktor yang mempengaruhi kebahagiaan—seperti kekayaan ekonomi, kesihatan, penampilan fizikal, bahan biokimia dan status sosial—sepatutnya kebahagiaan dapat diukur melalui indeks kebahagiaan. Walaupun penunjuk ini mungkin tidak sesuai untuk setiap orang atau negara, ia boleh berfungsi sebagai kaedah untuk membandingkan tahap kebahagiaan pada tahap objektiviti tertentu.

Kesimpulan

Persoalan sama ada hormon menentukan kebahagiaan atau kebahagiaan menentukan hormon adalah serupa dengan perdebatan lama tentang mana yang lebih dahulu, ayam atau telur. Walau bagaimanapun, memandangkan peranan serotonin dan kesan rawatan berasaskan serotonin, serotonin memainkan peranan dalam mengurangkan perasaan kemurungan buat sementara waktu. Walaupun ini dapat mengurangkan gejala kemurungan, pengurangan perasaan kemurungan tidak semestinya bermakna seseorang telah menjadi gembira. Oleh itu, tidak boleh dikatakan bahawa bahan biokimia seperti serotonin menentukan kebahagiaan manusia. Walaupun mustahil untuk mengukur setiap faktor yang menentukan kebahagiaan secara individu, jika kita mengambil pendekatan komprehensif berdasarkan data statistik mengenai kekayaan ekonomi, kesihatan, status sosial dan bahan biokimia, kita dapat mengukur kebahagiaan seseorang sehingga tahap tertentu melalui indeks kebahagiaan. Walaupun angka sedemikian mungkin tidak terpakai kepada semua orang, bukankah mengukur kebahagiaan dan penyelidikan berterusan mengenai subjek ini diperlukan untuk pembangunan masyarakat yang lebih bahagia?