Dalam catatan blog ini, kita akan mengkaji bagaimana teknologi penyuntingan gen memperdalam stratifikasi sosial dan mempengaruhi usaha individu, dan meneroka mengapa kita mesti membezakan antara penyuntingan gen untuk tujuan terapeutik dan peningkatan.
Seiring kemajuan bioteknologi, adalah mungkin untuk mengubah suai organisma hidup melalui campur tangan manusia, dan pada masa hadapan, mereka bentuk gen manusia tidak lagi sepenuhnya mustahil. Jadi, dengan mengandaikan bahawa keselamatan teknikal yang mencukupi telah terjamin, patutkah kita membenarkan kejuruteraan genetik gen kanak-kanak?
Michael Sandel, pengarang 'Talking About the Ethics of Life', membezakan antara dua kategori utama manipulasi genetik kanak-kanak. Yang pertama melibatkan pengubahsuaian gen kanak-kanak untuk merawat penyakit genetik, yang beliau rujuk sebagai "terapi". Yang kedua melibatkan pemilihan atau pengubahan sifat genetik kanak-kanak untuk tujuan selain merawat penyakit, yang beliau panggil "peningkatan".
Sambil membezakan antara kedua-dua konsep ini, Sandel mengakui keperluan teknologi kejuruteraan genetik dalam skop terhad rawatan penyakit genetik. Walau bagaimanapun, beliau menentang percubaan "peningkatan" genetik yang gagal menerima kanak-kanak sebagai makhluk tertentu. Beliau berhujah bahawa percubaan untuk mengubah kanak-kanak mengikut niat ibu bapa walaupun sebelum kelahiran adalah satu tindakan keangkuhan manusia yang cuba mengawal misteri yang wujud dalam penciptaan kehidupan, dan mencerminkan sikap yang condong ke arah "cinta yang berubah" dan bukannya "cinta yang menerima."
Oleh itu, Sandel memberi tumpuan kepada sikap dan niat ibu bapa yang mencuba reka bentuk genetik dan bukannya "pelanggaran autonomi kanak-kanak," yang biasanya merupakan isu yang paling kerap dibangkitkan. Ini kerana jika perbincangan dirangka dari segi autonomi kanak-kanak, persoalan sama ada konsep autonomi boleh digunakan pada janin akan menjadi satu lagi perkara yang dipertikaikan.
Saya percaya bahawa "pendalaman stratifikasi sosial" yang boleh dibawa oleh reka bentuk genetik adalah isu yang lebih penting daripada perdebatan etika mengenai sama ada janin mempunyai autonomi. Reka bentuk genetik mewujudkan kemungkinan bahawa kuasa ekonomi ibu bapa akan diturunkan kepada generasi bukan sahaja sebagai kekayaan tetapi juga sebagai keupayaan biologi. Akibatnya, kemungkinan kejayaan dalam bidang tertentu boleh bergantung pada status ekonomi ibu bapa, dan terdapat risiko bahawa stratifikasi sosial akan menjadi lebih berakar umbi.
Oleh itu, jika teknologi reka bentuk gen tersedia secara komersial, kelas sosial ibu bapa akan memberi pengaruh yang lebih besar daripada kebolehan dan usaha individu, dan akhirnya, kita boleh berakhir dengan masyarakat di mana sukar untuk diberi ganjaran berdasarkan usaha individu sahaja. Atas sebab ini, saya percaya bahawa reka bentuk gen di luar tujuan terapeutik tidak boleh dibenarkan.
Satu hujah balas terhadap perkara ini ialah dakwaan bahawa reka bentuk gen memperdalam stratifikasi sosial adalah satu lompatan logik. Hujah ini menyatakan bahawa kelas sosial dibentuk oleh pelbagai faktor, dan memandangkan reka bentuk gen hanya mengubah beberapa ciri ahli masyarakat, ia tidak boleh menjejaskan struktur kelas itu sendiri dengan ketara.
Walau bagaimanapun, hujah ini gagal mempertimbangkan sepenuhnya sejauh mana teknologi kejuruteraan genetik mungkin maju. Kesannya boleh berbeza-beza bergantung pada betapa tepatnya ia boleh menghasilkan ciri-ciri yang diingini dan betapa meluasnya ia tersedia. Khususnya, istilah "reka bentuk gen" itu sendiri membayangkan keupayaan untuk memilih dan mereka bentuk ciri-ciri genetik yang diingini, melangkaui sekadar rawatan penyakit genetik. Dalam erti kata lain, jika reka bentuk gen maju ke tahap di mana ia boleh merealisasikan apa yang disebut oleh Sandel sebagai "peningkatan," perbezaan antara mereka yang telah menjalani reka bentuk gen dan mereka yang belum boleh memberi impak yang ketara terhadap stratifikasi sosial.
Contohnya, mencegah atau merawat gangguan genetik seperti albinisme melalui reka bentuk gen mungkin tidak menimbulkan masalah sosial yang besar. Walau bagaimanapun, keadaan akan berubah jika kita mencapai tahap di mana kita boleh mereka bentuk gen yang berkaitan dengan ketinggian. Dalam senario yang ekstrem, masyarakat boleh muncul di mana sukar untuk menjadi model tanpa menjalani reka bentuk gen.
Khususnya, memandangkan akses kepada reka bentuk gen akan berbeza-beza bergantung pada status ekonomi ibu bapa, perbezaan ekonomi antara generasi ibu bapa boleh melangkaui sekadar perbezaan kekayaan untuk merangkumi perbezaan keupayaan biologi dalam kalangan generasi akan datang. Jika stratifikasi sosial semasa banyak dipengaruhi oleh faktor yang diperoleh seperti status ekonomi ibu bapa, penambahan perbezaan genetik—faktor semula jadi—pada masa hadapan akan menjadikannya lebih sukar untuk naik ke tangga sosial melalui usaha individu sahaja. Akhirnya, kelas sosial berkemungkinan akan menjadi jauh lebih teguh berbanding hari ini.
Ada yang mungkin berpendapat bahawa memandangkan pengaruh faktor semula jadi sudah wujud dalam bidang tertentu, tidak perlu melihat ini sebagai masalah yang unik kepada penyuntingan gen. Mereka menunjukkan bahawa walaupun tanpa penyuntingan gen, sesetengah orang secara semula jadi tinggi dan yang lain pendek, dan realiti bahawa orang yang lebih pendek mendapati sukar untuk menjadi model secara amnya tidak dianggap tidak adil.
Sudah tentu, faktor semula jadi sudah mempunyai pengaruh yang ketara pada hari ini, dan terdapat orang yang mendapati diri mereka mempunyai kelebihan atau kekurangan akibatnya. Walau bagaimanapun, masalah asas dengan reka bentuk genetik bukanlah terletak pada faktor semula jadi ini sendiri, tetapi pada hakikat bahawa manusia boleh campur tangan secara sengaja di dalamnya. Walaupun sifat genetik semasa adalah hasil daripada kombinasi genetik rawak, pada masa hadapan, ibu bapa akan dapat mereka bentuk sifat genetik ke arah yang mereka inginkan. Oleh itu, skala dan tahap perbezaan genetik itu sendiri mungkin akan menjadi jauh lebih besar daripada hari ini.
Contohnya, hari ini, seseorang yang mempunyai ketinggian kira-kira 190 cm—bergantung pada kombinasi genetik rawak atau usaha semasa pertumbuhannya—boleh menjadi model. Walau bagaimanapun, jika teknologi reka bentuk genetik maju ke tahap di mana sifat yang diingini boleh direkayasa secara bebas, orang yang mempunyai ketinggian lebih 2 meter mungkin akan muncul. Jika itu berlaku, mungkin menjadi sukar untuk bersaing dalam bidang tertentu yang hanya berdasarkan kombinasi genetik semula jadi.
Dalam erti kata lain, sebab faktor semula jadi yang terhasil daripada reka bentuk genetik amat bermasalah adalah kerana ia bukan lagi hasil daripada kebetulan tetapi ditentukan oleh niat manusia. Tambahan pula, apabila keinginan dalam kalangan mereka yang boleh mengakses reka bentuk genetik semakin meningkat, mereka yang tidak boleh mengaksesnya akan menghadapi batasan yang sukar diatasi melalui usaha sahaja.
Ada yang berpendapat bahawa hakikat bahawa reka bentuk genetik sengaja campur tangan dalam faktor semula jadi bukanlah masalah, dengan memetik kewujudan kes hari ini di mana orang ramai sengaja memilih sifat genetik untuk anak-anak mereka. Contohnya, sesetengah agensi pencari jodoh menilai ahli berdasarkan ketinggian, penampilan dan latar belakang pendidikan, dan faktor-faktor ini diberi berat yang ketara dalam proses memilih pasangan. Ini boleh ditafsirkan sebagai mencerminkan bukan sahaja kepuasan peribadi tetapi juga niat untuk meningkatkan ciri-ciri genetik anak-anak masa depan. Tambahan pula, kes di mana iklan diletakkan secara terbuka untuk mendapatkan sperma daripada individu yang memenuhi kriteria tertentu juga boleh dilihat sebagai menunjukkan dengan jelas niat untuk memilih ciri-ciri genetik kanak-kanak.
Walau bagaimanapun, sukar untuk menyamakan tindakan memilih sifat genetik anak melalui pemilihan pasangan atau pendermaan sperma dengan kejuruteraan genetik. Pertama, walaupun kaedah ini boleh meningkatkan kemungkinan bahawa seorang anak akan memiliki sifat genetik tertentu, adalah mustahil untuk meningkatkan atau mengurangkan sifat yang diingini dengan tepat ke tahap yang diingini. Dalam erti kata lain, walaupun ibu bapa mungkin berhasrat untuk "mereka bentuk" anak mereka, mereka tidak dapat merealisasikan niat tersebut sepenuhnya.
Tambahan pula, kecuali kes-kes ekstrem seperti iklan pendermaan sperma, secara realistiknya jarang sekali pasangan dipilih semata-mata untuk tujuan memastikan keunggulan genetik anak. Memandangkan pelbagai faktor—seperti personaliti, nilai dan gaya hidup—dipertimbangkan dalam pemilihan pasangan sebenar, adalah sukar untuk membuat kesimpulan bahawa niat untuk memperbaiki sifat genetik adalah faktor penentu, walaupun niat sedemikian wujud.
Reka bentuk gen, sebaliknya, pada asasnya berbeza kerana ia membolehkan ibu bapa melaksanakan secara langsung dan teknikal sifat genetik yang mereka inginkan. Oleh kerana niat ibu bapa dapat direalisasikan seperti yang dimaksudkan melalui teknologi reka bentuk gen, potensi masalah sosial meningkat dengan ketara. Oleh itu, hakikat bahawa niat ini dapat direalisasikan secara teknikal adalah isu yang lebih penting daripada keinginan ibu bapa untuk memperbaiki sifat genetik anak-anak mereka itu sendiri.
Perbincangan setakat ini adalah berdasarkan premis bahawa teknologi penyuntingan gen hanya boleh diakses oleh kumpulan sosioekonomi tertentu disebabkan oleh kekangan ekonomi. Oleh itu, premis ini sendiri boleh dicabar. Ini kerana kebanyakan teknologi cenderung sangat mahal apabila mula dibangunkan tetapi menjadi lebih berpatutan dan meluas dari semasa ke semasa. Hujahnya ialah, sama seperti kereta dan komputer pertama merupakan barangan mewah yang hanya tersedia untuk orang kaya tetapi kini boleh diakses oleh kebanyakan orang, reka bentuk gen akhirnya akan menjadi teknologi yang tersedia untuk semua orang dan tidak akan lagi menjadi isu sosial.
Walau bagaimanapun, hujah ini mempunyai dua batasan. Yang pertama ialah fenomena teknologi yang menjadi lebih mampu milik dan meluas dari semasa ke semasa tidak selalunya berlaku secara semula jadi. Walaupun harga berkemungkinan jatuh dalam pasaran yang cukup kompetitif, kadar penerimaan boleh diperlahankan dengan ketara oleh faktor institusi seperti peraturan kerajaan yang ketat, monopoli yang dipegang oleh syarikat tertentu atau paten. Secara terus terang, jika terbukti bahawa teknologi reka bentuk genetik mengukuhkan lagi perpecahan kelas sosial, kita tidak boleh menolak kemungkinan bahawa kelas yang sudah mendapat manfaat daripadanya—atau syarikat yang memonopoli industri berkaitan—akan cuba menyekat akses kepada teknologi tersebut untuk memelihara kepentingan mereka sendiri.
Kedua, walaupun sesuatu kelas tertentu tidak sengaja menyekat penggunaan teknologi secara meluas, akan sentiasa ada perbezaan dalam akses apabila teknologi tersebut menjadi lebih meluas. Walaupun kereta dan komputer—yang dahulunya barangan mewah—kini tersedia secara meluas, tidak semua orang memandu kereta super mahal atau menggunakan komputer canggih. Begitu juga, walaupun reka bentuk gen tersedia secara meluas, perbezaan mungkin timbul: isi rumah yang berpendapatan sederhana mungkin menggunakannya hanya untuk tujuan penting, seperti merawat penyakit genetik, manakala isi rumah yang lebih kaya mungkin mereka bentuk ciri tambahan yang mereka inginkan.
Akhirnya, penggunaan teknologi reka bentuk gen yang meluas lebih cenderung untuk memperdalam lagi stratifikasi sosial dan bukannya menyediakan peluang yang sama rata untuk semua orang. Jika reka bentuk gen kekal sangat mahal dan hanya boleh diakses oleh segelintir kecil golongan kaya, ia mungkin kekal sebagai masalah yang terhad kepada kelas sosial tertentu, sama seperti hari ini. Walau bagaimanapun, jika kos teknologi secara beransur-ansur berkurangan, membolehkan isi rumah biasa menggunakan pelbagai julat reka bentuk gen bergantung pada status ekonomi mereka, isu stratifikasi sosial yang dibincangkan sebelum ini berkemungkinan besar akan berlaku secara meluas merentasi spektrum tahap pendapatan yang lebih luas.
Apabila membincangkan isu manipulasi genetik pada manusia, kebimbangan yang paling kerap dibangkitkan ialah keselamatan. Sesungguhnya, walaupun teknologi penyuntingan gen semasa sedang berkembang pesat, perdebatan mengenai isu keselamatan—seperti mutasi di luar sasaran—dan kebimbangan etika masih berterusan. Walau bagaimanapun, walaupun keselamatan teknikal sedemikian dijamin secukupnya, perbezaan pendapat mengenai sama ada reka bentuk gen harus dibenarkan akan tetap berterusan. Ini kerana, walaupun teknologi reka bentuk gen menawarkan kelebihan yang ketara kerana dapat menyembuhkan penyakit genetik secara asas, ia juga berpotensi menyebabkan bukan sahaja isu etika yang berkaitan dengan maruah manusia tetapi juga kesan sampingan sosial dan biologi.
Saya setuju bahawa reka bentuk gen merupakan teknologi yang mampu merevolusikan rawatan penyakit genetik. Walau bagaimanapun, saya percaya ia tidak sepatutnya dibenarkan jika ia digunakan di luar tujuan terapeutik untuk meningkatkan kebolehan, penampilan atau ciri fizikal manusia, kerana ini berkemungkinan akan mengukuhkan lagi stratifikasi sosial.
Mereka yang menentang pandangan ini mungkin berpendapat bahawa, memandangkan punca stratifikasi sosial sangat pelbagai, penyuntingan gen sahaja tidak akan mengubah hierarki sosial dengan ketara, dan faedah sosial penyuntingan gen jauh melebihi risiko, jadi teknologi tersebut harus dibenarkan.
Walau bagaimanapun, jika teknologi reka bentuk gen maju ke tahap di mana ciri-ciri tertentu boleh direkayasa secara bebas ke arah yang diingini, kemungkinan besar akan timbul perbezaan yang sukar diatasi melalui usaha individu sahaja. Tambahan pula, memandangkan skop dan sejauh mana reka bentuk gen boleh digunakan pasti akan berkait rapat dengan status ekonomi ibu bapa, ia boleh berfungsi sebagai faktor yang mengukuhkan lagi kelas sosial.
Oleh itu, teknologi reka bentuk gen mungkin dibenarkan dalam skop kelebihan terbesarnya: pencegahan dan rawatan penyakit genetik. Sebaliknya, saya percaya adalah lebih baik untuk tidak membenarkan penggunaannya untuk tujuan di luar matlamat terapeutik—seperti meningkatkan kebolehan atau ciri manusia—kerana ini menimbulkan kebimbangan bahawa ia boleh memburukkan lagi ketidaksamaan sosial dan mengukuhkan stratifikasi sosial.
