W tym wpisie na blogu przeanalizowano koncepcję i podstawy techniczne Supersieci Azji Północno-Wschodniej, a także jej potencjalne implikacje polityczne dla bezpieczeństwa regionalnego i współpracy.
Ostatnio dużo mówi się o Northeast Asia Super Grid. Northeast Asia Super Grid to projekt, którego celem jest efektywne zarządzanie energią elektryczną poprzez produkcję energii elektrycznej w Mongolii i Rosji, które są bogate w czyste zasoby energii, takie jak energia słoneczna, wiatrowa i wodna, które znacznie różnią się w zależności od regionu, i dostarczanie jej do Korei Południowej, Chin i Japonii. Czym więc dokładnie jest technologia supergrid?
Supergrid to technologia łącząca inteligentne sieci między krajami, dzięki czemu wiele krajów może dzielić się energią elektryczną. Inteligentna sieć to strategiczna sieć nowej generacji, która dodaje technologię informacyjno-komunikacyjną (ICT) do istniejących sieci energetycznych, aby umożliwić dwustronną wymianę informacji w czasie rzeczywistym na temat produkcji i zużycia energii, zwiększając w ten sposób efektywność energetyczną. Supergridy są również nazywane „megagridami” lub „sieciami kontynentalnymi”, ponieważ zajmują się głównie sieciami energetycznymi obejmującymi cały kontynent i wykorzystują głównie odnawialne źródła energii, takie jak energia słoneczna i wiatrowa. Spośród obecnie omawianych supergridów trzy najczęściej wymieniane to „Nordic Supergrid”, „Southern European Supergrid” i „African Supergrid”.
Ponieważ supersieci to technologie łączące sieci energetyczne między krajami, technologia wysokiego napięcia prądu stałego (HVDC) jest najważniejszym elementem. HVDC to technologia przesyłu energii nowej generacji, która przekształca prąd przemienny (AC) wytwarzany w elektrowniach w prąd stały (DC), przesyła go tam, gdzie jest potrzebny, a następnie przekształca go z powrotem w prąd przemienny przed dostarczeniem do odbiorców. Powodem przekształcania na prąd stały jest to, że prąd stały ma tę zaletę, że traci mniej mocy podczas przesyłu niż prąd przemienny i można go budować bez ograniczeń odległości. W przeciwieństwie do prądu przemiennego, prąd stały nie generuje pól elektromagnetycznych, więc linie przesyłowe generują mniej fal elektromagnetycznych. W odniesieniu do HVDC, Korea Electric Power Corporation prowadzi swój pierwszy projekt pilotażowy w Korei, łącząc Dangjin w Chungcheongnam-do z Godeok w Gyeonggi-do. Technologia kabli podmorskich jest również niezbędna do łączenia sieci energetycznych między krajami. Wcześniej Korea Electric Power Corporation zbudowała dwie podmorskie linie HVDC łączące wyspę Jeju z lądem stałym. Jednak częste awarie stacji konwersji wymagają opracowania technologii, która może wystarczająco zweryfikować bezpieczeństwo. Ponadto w przypadku Super Grid w Azji Północno-Wschodniej istnieje możliwość, że zostanie promowana bezprecedensowo długa sieć połączeń o długości 1,200 km, dlatego należy również zbadać technologię zwiększającą limit odległości transmisji.
W Europie Północnej poziom technologii HVDC i technologii kabli podmorskich jest znacznie wyższy niż w Korei Południowej. Łączenie sieci energetycznych między krajami rozpoczęło się w 1915 r., a w 2008 r. połączono 583-kilometrową podmorską sieć energetyczną na duże odległości przez morze. W oparciu o te możliwości technologiczne kraje nadmorskie Morza Północnego, takie jak Niemcy, Wielka Brytania, Francja, Belgia, Holandia, Luksemburg, Dania, Szwecja, Irlandia i Norwegia, utworzyły w 2009 r. organizację promującą projekt o nazwie Friends of the Supergrid (FOSG) i rozpoczęły promocję projektu North European Supergrid. W czerwcu 2016 r. przyjęli „Deklarację polityki w sprawie współpracy energetycznej w regionie Morza Północnego”, aby potwierdzić wsparcie i zaangażowanie krajów uczestniczących i Unii Europejskiej (UE) w promowanie projektu. Od lutego 2018 r. 16 firm zgodziło się zbudować supergrid. Regiony połączone za pośrednictwem Nordic Supergrid będą zaopatrywane głównie w energię wiatrową i hydroelektryczną z wybrzeża Morza Północnego od 2020 r. Projekt będzie realizowany w trzech fazach (faza 1 w 2020 r., faza 2 w 2030 r. i faza 3 w 2050 r.) i ostatecznie dostarczy 500 GW energii elektrycznej na europejski rynek energii. Northern European Super Grid przebiega sprawnie dzięki silnej woli politycznej krajów uczestniczących oraz wydajnej i przejrzystej działalności dedykowanej organizacji powołanej w celu promowania projektu.
Supersieć Azji Północno-Wschodniej była przedmiotem dyskusji od końca lat 1990., kiedy Rosja i Korea Południowa zaproponowały NEAREST (Northeast Asian Electrical System Ties), ale projekt został opóźniony z różnych powodów, w tym z powodu braku dedykowanej organizacji i napięć na Półwyspie Koreańskim. W Japonii prezes SoftBank Masayoshi Son zaproponował „Asia Super Grid”, aby rozwiązać problem niedoboru mocy po katastrofie jądrowej w Fukushimie, ale ze względu na prywatyzację rynku energii elektrycznej w Japonii rząd nie uznaje projektów związanych z supersiecią za projekty biznesowe między operatorami i nie podejmuje żadnych kompleksowych działań. Zamiast tego SoftBank, prywatna firma, uczestniczy w różnych dyskusjach dotyczących supersieci. Chociaż Supersieć Azji Północno-Wschodniej jest nadal w fazie koncepcyjnej, warunki poprawiają się, ponieważ Rosja i Chiny aktywnie pracują nad rozwiązaniem problemu rozwoju gospodarczego i krajowej nierównowagi w dostawach energii. Korea Electric Power Corporation i China State Grid Corporation podpisały memorandum o porozumieniu (MOA) w celu połączenia południowokoreańskich i chińskich sieci energetycznych, a KEPCO, China State Grid Corporation (SGCC), japoński SoftBank i rosyjski Rosseti również podpisały memorandum o porozumieniu (MOU) w sprawie połączenia sieci energetycznych. Chociaż istnieją różne plany w zależności od wiodących organizacji i krajów, ogólne ramy zakładają, że Korea Południowa, Chiny i Japonia będą dzielić się energią elektryczną wytwarzaną na pustyni Gobi w Mongolii i czystymi źródłami energii w Rosji. Potencjalna skala produkcji energii elektrycznej przy użyciu zasobów naturalnych, takich jak energia wiatrowa i słoneczna, na obszarze pustyni Gobi szacowana jest na 1,300 GW. (Maksymalne dzienne zużycie energii elektrycznej w Korei Południowej wynosi 85 GW.)
Rząd Korei Południowej zajął pozytywne stanowisko, prezentując Supersieć Azji Północno-Wschodniej na Wschodnim Forum Ekonomicznym, a nawet uruchamiając Komitet Współpracy Gospodarczej Północnej, organ doradczy bezpośrednio podległy prezydentowi w celu promowania Supersieci Azji Północno-Wschodniej. W 2017 r. KEPCO przeprowadziło wstępne studium wykonalności połączenia sieci energetycznych Korea Południowa-Chiny-Japonia z China State Grid Corporation (SGCC) i japońskim SoftBank i stwierdziło, że nie ma żadnych problemów technicznych i że można zabezpieczyć wykonalność ekonomiczną. Jeśli supersieć zostanie utworzona w czasie, gdy udział energii odnawialnej rośnie, możliwe będzie dostarczanie energii odnawialnej w bardziej stabilny i tańszy sposób. Ponadto, ponieważ projekt można skutecznie promować w sytuacji stabilnej politycznie i społecznie, oczekuje się, że sytuacja w Azji Północno-Wschodniej, w której różne interesy są ze sobą powiązane, zostanie złagodzona, ponieważ każdy kraj rozważy stanowiska innych.
Jako takie, supersieci są ważną technologią, która może przyczynić się do współpracy między krajami i utrzymania stabilności, wykraczając poza samo rozwiązywanie problemów energetycznych. Jeśli Supersieć Azji Północno-Wschodniej zostanie pomyślnie ustanowiona w przyszłości, w znacznym stopniu przyczyni się nie tylko do bezpieczeństwa energetycznego regionu Azji Północno-Wschodniej, ale także do jego stabilności politycznej i gospodarczej. W tym celu każdy kraj musi nadal współpracować i podejmować wysiłki w celu rozwiązania problemów technicznych, gospodarczych i politycznych.
